نوع جستجو را انتخاب کنید.
  • سایت
  • وب
Search

 |  04/27/2017 - پنجشنبه 7 ارديبهشت 1396

کمينه خبر

یک بار دیگر حادثه پلاسکو نشان داد که موضوع مدیریت بحران وایمنی شهر در برابر حوادث وسوانح تا چه اندازه ازاهمیت برخوردار است.کالبدشکافی و آسیب شناسی حادثه پلاسکو درس های عبرت آموزی برای مدیریت شهری و ساختار نهادهای عمومی، دولتی و حاکمیتی دارد که باید از یک سو استخراج و تدوین شود و از سوی دیگر عبرت ها و نتایج آن برای جلوگیری از بروز حوادث مشابه به کار گرفته شود.

image


نشریه شهرنوشت: در این زمینه به طورمختصر می توان به عمده درس های این حادثه به شرح ذیل اشاره کرد:

1- آسیب پذیری تهران و شکننده بودن زیرساخت های شهری پایتخت امری مسلم و انکار ناپذیر است. فرسوده بودن بخش وسیعی از ساختمان های شهر اعم از اماکن عمومی، مسکونی وتجاری را نمی توان کتمان کرد. غلبه بر این معضل نیاز به برنامه ریزی وتنظیم سیاست های تشویقی، تامین امکانات،  ارائه تسهیلات مالی، اعتبارات ملی و عزم عمومی دارد. ضمن آن که باید پذیرفت به لحاظ توان اجرایی و منابع ملی، نوسازی و مقاوم سازی شهری کاری زمان بر و پر هزینه است که باید طی روندی مستمر به گونه ای اجرا شود که با توان فنی و مهندسی، مالی و اعتباری، تامین مصالح و سایر  امکانات و ملاحظات همخوانی و تناسب داشته باشد.

بنابراین رفع معضل بافت فرسوده تهران باید از برنامه ای جامع ومشخص با نگاه و توان ملی برخوردار باشد و به طور مستمر نتایج و پیشرفت های آن مورد ارزیابی قرار گیرد.

2- فرهنگ ایمنی به معنای آموختن شیوه های زندگی توام با احتمال مواجهه همیشگی با حادثه و سانحه باید ترویج ونهادینه شود. به دلایل مختلف از جمله برخی آموزه ها و باورهای اشتباه همیشه گمان می شود که حادثه برای دیگران است نه ما، درحالی که نگاهی به مخاطرات پیرامونی نشان می دهد شهروند ایرانی اعم از ساکنان پایتخت یا سایر شهرها همواره با حوادث طبیعی همچون زلزله، سیل و طوفان وخشکسالی و ... و نیزحوادث انسان ساز، به ویژه با رشد توسعه و نامتوازن سکونت گاه های انسانی در چند دهه اخیر مواجهه است و نبود آمادگی ذهنی، عدم شناخت از نحوه کاستن از حجم ریسک و تقویت توان مقابله فردی و اجتماعی زیان های جبران ناپذیری به دنبال دارد، برای این منظور باید فرهنگ ایمنی در برابر حوادث و سوانح به طور مستمر، با استفاده از تمامی ظرفیت های آموزشی و شیوه های مختلف ارتقای آگاهی عمومی به خصوص ظرفیت آموزش و پرورش ترویج و تبلیغ شود.

هر شهروند ایرانی باید بداند که ما در سرزمین حادثه خیز زندگی می کنیم و در عین حال پیشرفت های تکنولوژیکی و شیوه جدید زندگی شهری، مخاطرات پیرامونی ما را دو چندان کرده است. بخشی از این مخاطرات ناشی از شیوه های نوین زندگی وتراکم و افزایش جمعیت در شهرهاست. تا زمانی که مردم مقوله آموزش عمومی در برابر حوادث و سوانح را جدی نگیرند، نهادهای مدیریت شهری به تنهایی قادر به افزایش شاخص های ایمنی شهر نیستند، در همین خصوص مردم باید حضور در دوره های آموزشی، مانورها، تامین حداقل های وسایل کمک های اولیه، امداد ونجات، اطفای حریق در ساختمان ها، منازل و محل کار، مشارکت در تشکل های امداد و نجات و ایجاد ساختارهای مدیریت بحران در اماکن مسکونی و تجاری را جدی بگیرند چرا که نقش فرد در ایمنی محیط زندگی و کار و خودامدادی در حوادث بی بدیل است. در مجموع مقوله ایمنی در برابر حوادث و سوانح باید از سوی فرد فرد شهروندان مورد توجه و دغدغه همگان قرار گیرد.

3- حادثه پلاسکو نشان داد که کمبودهایی در حوزه قوانین و آیین نامه های مربوط به حوزه مدیریت بحران حوادث و سوانح وجود دارد که بخشی از آن مربوط به الزامات ایجاد و تقویت ساختارهای مدیریت حوادث وسوانح است و بخشی دیگر از آن ایجاد الزامات مربوط به اقدامات بازدارنده و تسهیل گر در برخورد با تهدیدات در محیط زندگی شهری است. کما آنکه در نگاهی تطبیقی با قوانین سایر شهرهای مهم دنیا این کمبودها آشکار می شود. باید با قوانین صریح و شفاف بتوان با قاطعیت و سرعت واحدهای صنفی پر خطر را ملزم به رعایت نکات ایمنی در محیط کار کرد.

فرایند برخورد با تخلفات ناشی از رعایت نکردن ایمنی باید تسهیل شود و از هرگونه مصلحت سنجی درموراد مربوط به ایمنی شهر و حفظ جان شهروندان چشم پوشی کرد.

درهمین خصوص تصویب قانون مدیریت بحران کشور از سوی مجلس و پایان دادن به انتظار چند ساله آن گامی موثر در تحقق اهداف مدیریت بحران کشور و پایتخت به شمار می آید.

4- اختصاص بودجه ملی در حوزه ایمنی و مدیریت بحران ویژه پایتخت یک ضرورت است چرا که پایتخت مرکز تمامی فعالیت های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور است و بخش وسیع سرمایه های ملی شامل سرمایه های اقتصادی، انسانی و فرهنگی و غیره در پایتخت متمرکز شده است و در عین حال هر تحول ونوگرایی در پایتخت به الگویی برای سایر مناطق کشور تبدیل می شود.

در حال حاضر مواردی دیگر چون حمل ونقل پایتخت از بودجه ملی برخوردار است اما مدیریت بحران پایتخت از بودجه ملی به طور کامل محروم است.

5- تحقق مدیریت یکپارچه شهری امری اجتناب ناپذیر است. حادثه پلاسکو نشان داد که هزینه های غفلت از آن نباید بیشتر از این بر شهر تحمیل شود.

این حادثه نشان داد که تا چه اندازه هماهنگی، همکاری وفرماندهی واحد در صحنه حادثه از اهمیت برخوردار است و کلانشهری همچون تهران هر روز از نبود مدیریت یکپارچه شهری زیان های بسیاری متحمل می شود.

مدیریت واحد شهری الگویی تجربه شده وموفق در جهان است و متاسفانه سال هاست که لایحه آن در پیچ وخم تصویب و اجرایی شدن قرار گرفته است.

6- رسانه ها، اعم از نوین و قدیم، رکن بی بدیل رشد و توسعه در هر کشور به شمار می آیند؛ رسانه ها با کارکرد اطلاع رسانی و آگاه سازی و نیز آموزش و ترویج فرهنگ عمومی نقشی موثر در تحقق چشم اندازهای ترسیم شده کشور دارند. کاستی ها در این حوزه سبب شده تا رسانه ها صرفا در زمان وقوع حوادث وارد عرصه بررسی و ارزیابی شوند و در زمان های پیش از بحران با غیبت قابل تامل آنها در ترویج فرهنگ ایمنی و البته ریشه یابی و نقد مستمر کاستی ها و آسیب های این حوزه مواجه ایم، شایـد حادثـه پلاسـکو فرصتی باشد برای آن که رسانه ها به طـور مداوم و البته حرفه ای و نظام مند به انتظارات ومطالبات جامعه در این حوزه بپردازند.


 

دکتر احمد صادقی

رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران


حق انتشار اطلاعات براى شهردارى تهران محفوظ است 1390 - 1385
^ انتقال به بالا