از زلزله «کانتو» تا روز جهانی کاهش مخاطرات سوانح

1399/7/20 گزارش ویژه, مناسبتها, روز جهانی کاهش مخاطرات سوانح rating
image

دفتر پرتال: مجمع عمومي سازمان ملل متحد در 22 دسامبر 1989 ميلادي با تصويب قطعنامه اي دومين چهارشنبه اكتبر هر سال را « روز جهاني كاهش اثرات بلاياي طبيعي » نامگذاري نمود . اين روز مصادف است با سالروز زلزله عظيم كانتو در سال 1923 كه شهر توكيو را ويران ساخت . اين زلزله موجب شد بيش از 140 هزار نفر كشته و بيش از نيمي از بناها ويران شده يا در آتش بسوزند. سپس مجمع عمومی پس از تجربه اولیه این نامگذاری، با تصویب قطعنامه 64/200 در تاریخ 21 دسامبر 2009 ، تصمیم گرفت تا 13 اکتبر هر سال به عنوان روز بزرگداشت کاهش سوانح تعیین کند و نام این روز به روز جهانی کاهش سوانح تغییر یافت.

با تصویب قطعنامه 73/231 در تاریخ 17 ژانویه 2019، مجمع عمومی سازمان ملل مجدداً تصمیم گرفت تا نام این روز را از روز جهانی کاهش سوانح به روز جهانی کاهش مخاطرات سوانح تغییر دهد.

در واقع علت این تغییرات آن بود که منتقدان عنوان کردند بیان سوانح با عنوان بلایای طبیعی صحیح نیست، این سوانح طبیعی جزء ذات زمین هستند و به خودی خود بلا محسوب نمی شوند، بلکه دستکاری بشر و عدم رعایت قانون طبیعت باعث بروز حوادث و سوانح است، ضمن اینکه مخاطره را نمی­ توان حذف کرد بلکه با اقدامات پیشگیرانه و آمادگی می­ توان مخاطرات را کاهش  داد.

در كشور ما در سال­های گذشته هفته گرامیداشت كاهش اثرات بلاياي طبيعي از 18-24 مهرماه، برگزار مي­ شد و طي آن برنامه­ هايي از جمله برنامه هاي آموزشي و مانورهای آمادگی اجرا می­ گردید؛ اما چند سالی است که به جای این روز جهانی، روز پنجم دی بعنوان روز ملی ایمنی در برابر زلزله و کاهش اثرات بلایای طبیعی در تقویم ملی ثبت شده است.

اینکه چرا برخی از مناسبت­ها را به صورت روز جهانی اعلام می­ کنند حتی به قبل از تأسیس سازمان ملل متحد باز می­ گردد اما همیشه این سازمان از آنها به عنوان ابزاری قدرتمند جهت پشتیبانی جهانی بهره گیری نموده است. روزهای جهانی مناسبت­ های برای آموزش عموم مردم در زمینه موضوعات مورد نگرانی عمومی است و ابزاری برای همراه نمودن خواست و اراده سیاسی و منابع جهت حل مشکلات جهانی و گامی در راستای تقویت و بزرگداشت دستاوردهای بشری

هدف مجمع عمومی سازمان ملل از نامگذاری این روز ترویج فرهنگ جهانی آگاهی از مخاطره و کاهش سوانح  طبیعی بود. نهضت جدید دفتر سازمان ملل متحد برای کاهش خطر بلایا با عنوان “سندای هفت”، برگرفته از سند امضاء شده در اجلاس جهانی کاهش مخاطرات در شهر سندایی ژاپن  بر هفت هدف یا چارچوب متمرکز است که نخستین مورد آن کاهش مرگ و میر ناشی از سوانح است. این نهضت می‌کوشد موجی از آگاهی درباره اقدامات اتخاذ شده برای کاهش مرگ و میر در سراسر جهان ایجاد کند.

اهداف هفتگانه پویش سندایی

این روز به عنوان یک رویداد بزرگ آگاهی بخش جهانی و بزرگداشت بسیاری از زمینه ها برای تشویق به تلاش عمومی در راستای ایجاد جوامع و گروه های تاب آور در سوانح نامگذاری شده است.

در راستای مفهوم کمپین که در سال ۲۰۱۱ آغاز شده و در آن هر سال را به طور ویژه به گروهی از افراد آسیب پذیر در معرض سوانح اختصاص داده اند– کودکان و جوانان (۲۰۱۱)، زنان و دختران (۲۰۱۲)، افراد معلول (۲۰۱۳)، جمعیت سالمندان (۲۰۱۴)، افراد بومی (۲۰۱۵)– دفتر ملل متحد برای کاهش خطرات سوانح طبیعی (UNISDR) در حال حاضر در حال راه اندازی کمپین سندای ۷ برای ترویج هر یک از هفت هدف چارچوب سندای برای کاهش خطرات سوانح طبیعی می باشد که در سندای ژاپن در مارچ ۲۰۱۵ به تصویب رسیده است.

همانطور که در سرتاسر مفهوم کمپین آشکار است، موفقیت کمپین سندای ۷ در گرو جذب و ارتباط گیری با طیف وسیعی از ذینفعان جهت آگاهی از چارچوب آن و ترویج اقدامات مورد نیاز برای پیاده سازی آن است که رسیدن به اهداف سندای به آنها بستگی دارد.

کمپین سندای ۷ برای همه، از جمله دولت ها، دولت های محلی، گروه های اجتماعی، سازمان های مردم نهاد، بخش خصوصی، سازمان های بین المللی و خانواده سازمان ملل متحد فرصتی مناسب جهت ترویج بهترین شیوه در سطح بین المللی، منطقه ای و ملی در تمام بخش ها، به منظور کاهش خطر سوانح و تلفات سوانح است.

جنسیت؛ یک مسئله حیاتی در کاهش مرگ و میر است. در سراسر جهان، زنان و کودکان تا ۱۴ برابر بیشتر از مردان در یک فاجعه می میرند. حدود ۶۰ درصد از مرگ و میر مادران باردار قابل پیشگیری است. دیگر گروه های تاثیرپذیر در این میان شامل افراد با معلولیت، افراد مسن و مردم بومی می باشند.

۲۰۱۶- هدف ۱: کاهش چشمگیر مرگ و میر ناشی از سوانح در سطح جهانی تا سال ۲۰۳۰

با هدف کاهش میزان مرگ و میر جهانی به طور میانگین در ازای هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر در دهه ۲۰۲۰-۲۰۳۰ در مقایسه با دوره ۲۰۰۵-۲۰۱۵؛

۲۰۱۷- هدف۲: کاهش چشمگیر تعداد افراد تحت تاثیر (سوانح) در سطح جهانی تا سال ۲۰۳۰  

با هدف کاهش متوسط جهانی در ازای هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر در دهه ۲۰۲۰-۲۰۳۰ در مقایسه با دوره ۲۰۰۵-۲۰۱۵؛

۲۰۱۸- هدف۳: کاهش خسارات اقتصادی مستقیم (سوانح) در رابطه با تولید ناخالص داخلی در جهان (GDP) در سال ۲۰۳۰؛

۲۰۱۹- هدف۴: کاهش آسیب(خسارات) سوانح به زیرساخت های حیاتی و جلوگیری از اختلال در ارائه خدمات بنیادی از جمله امکانات بهداشتی و آموزشی از طریق توسعه تاب آوری آنها تا سال ۲۰۳۰؛

۲۰۲۰- هدف۵: افزایش قابل ملاحظه تعداد کشورهای دارای استراتژی های ملی و محلی کاهش خطرپذیری سوانح تا سال ۲۰۲۰؛

۲۰۲۱- هدف۶: افزایش قابل توجه همکاری های بین المللی با کشورهای در حال توسعه از طریق پشتیبانی مناسب و منسجم از آنها برای تکمیل اقدامات ملی در جهت اجرای چارچوب حاضر تا سال ۲۰۳۰؛

۲۰۲۲- هدف۷: افزایش چشمگیر دسترسی به سیستم های هشدار سریع چند مخاطره ای و ارائه اطلاعات و تحلیل خطر پذیری سوانح به مردم تا سال ۲۰۳۰

 

روز جهانی کاهش مخاطرات سوانح در 13 اکتبر (22 مهر) هر سال  فرصت مغتنمی است برای اجرای مفاد چارچوب سند سندای که امید است جهانیان بتوانند با برنامه­ ریزی مناسب از آن بهره­ مند گردند.