نوع جستجو را انتخاب کنید.
  • سایت
  • وب
Search

 |  09/02/2014 - سه شنبه 11 شهريور 1393

کمينه خبر

كافي است در شهري دور با جمعيتي اندك، زلزله‌اي قوي‌تر از 5 ريشتر اتفاق بيفتد، دلهره پايتخت نشينان دوباره جان مي‌گيرد و دست كم تا چند روز همه به سقف بالاي سرشان نگاه مي‌كنند و شب‌ها هنگامي كه مي‌خواهند به خواب بروند به ذهن مي‌سپارند كه با كوچك‌ترين لرزشي چگونه پناه بگيرند و اصلا اگر زلزله بيايد امكان فرارشان از طبقات بالايي برج و باروها يا طبقات زيرين خانه‌هاي كلنگي معابر باريك و بافت‌هاي فرسوده وجود دارد؟

image


روزنامه اطلاعات/ آزاده تاج علي: بسياري از شهروندان اما غافلند از آنكه زلزله احتمالي تهران هيچ شباهتي به رويداد مشابه، حتي در كلانشهرهاي ديگر كشور ندارد و اين به چند علت مهم در ساختار و محدوديت‌هاي اقليمي و شرايط ويژه اين شهر بزرگ برمي‌گردد؛ علت‌هايي كه عزيزالله رجب زاده رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران درگفت و گو با «اطلاعات» به آن پرداخت.

او گفت: جالب است كه برخي به آمار تلفات و خسارات زلزله آذربايجان شرقي يا حتي بم نگاه مي‌كنند و آن را به‌تهران تعميم مي‌دهند. در زلزله آذربايجان، سه شهر كوچك با مجموع 30 هزار خانوار تحت تاثير بودند؛ معابر و دسترسي‌ها محدود نبود و اتفاق در روز و در ميانه ساعات كاري حادث شده بود، حال آنكه در تهران دستكم 5 ميليون نفر در 22 منطقه شهري كلان با محدوديت‌هاي دسترسي و معابر ورودي و خروجي بسيار مشكل زا در ساعاتي از شب مستعد خسارت پذيري فراتر از تصورند.

رجب زاده ادامه داد: اگر زلزله‌اي هفت ريشتري در تهران به وقوع بپيوندد، دستكم به 12 هزار آمبولانس براي انتقال مجروحان و قربانيان نياز است و همين يك نياز خود به ده‌ها زير ساخت و امكانات ويژه نياز دارد؛ از جمله وجود 12 هزار راننده مجرب و جاي پارك و معابر تردد براي اين ميزان وسيله نقليه كه در نگاهي گذرا هم مي‌‌توان دريافت كه تامين اين پيش شرط‌ها تقريبا غير ممكن است.

به گفته او در تهران با وجود 600 تا 800 هزار واحد مسكوني در بافت فرسوده، معابر بسيار باريك كه با هر اتفاق كوچك بسته مي‌شود، 740 هزار علمك و 11 هزار كيلومتر لوله‌كشي گاز و در عين حال فرسودگي لوله‌هاي آب، مهار بحران زلزله بسيار سخت‌تر از ديگر كلانشهرها و شهرها است.

جانشين شهردار تهران در ستاد مديريت بحران تاكيد‌كرد: ازسوي ديگر، در بسياري از شهرها فقط با خانه‌هاي نهايتاً سه، چهارطبقه روبرو هستيم كه در پايتخت وضع اين‌گونه نيست و برج‌هاي چند 10 طبقه هم وجود دارد كه در فاصله‌‌‌اي نه چندان دور از آنها، با تضادي چشمگير، شاهد زندگي جمعيت متراكمي در متراژهاي پايين و خانه‌هايي فرسوده هستيم؛ هر دو اين ها اگر به چگونگي ساخت بناهاي مسكوني جديد و قديم افزوده شود، شايد سختي مقابله با زلزله احتمالي تهران شفاف‌تر شود، چون در بسياري موارد حتي برج‌هاي ظاهر فريب و تازه ساز معلوم نيست در برابر زلزله چه ميزان استحكام دارند. 

2/7 ريشتر

رجب زاده با اشاره به اين‌كه نهايت شدت زلزله احتمالي تهران 2/7 ريشتر خواهد بود ادامه داد: برخي گمانه‌زني كردند كه پايتخت استعداد وقوع زلزله با 8 ريشتر را دارد، اين ديدگاه‌ها غير كارشناسي است. در عين حال كه براي پيشگيري و مهار زلزله‌هايي بسيار ضعيف‌تر از 7 ريشتر هم با مشكلات بسيار زيادي دست به گريبانيم.

او توضيح داد:‌ مثلاً اگر زلزله‌‌‌اي با شدت 5 ريشتر اتفاق بيفتد، آيا تهراني‌ها با وجود اين‌كه هيچ خسارتي هم نبينند، حاضر مي‌شوند چند شب اول پس از زلزله، شب‌ها در منزل بخوابند؟ مسلماً خير، پس براي اسكان موقت آنان به چادر، اقلام بهداشتي و تجهيزات مناسب نيازمنديم.

به گفته رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران در اين الگو، دستكم به 2 ميليون چادر اسكان صدها چشمه سرويس بهداشتي و هزاران قلم ملزومات بهداشتي نياز است كه تامين آنها با شرايط فعلي بسيار دشوار به نظر مي‌رسد.

رجب زاده ادامه داد:‌ بسياري از آذربايجاني‌ها پس از وقوع زلزله و يقين از‌ آنكه به اين زودي حادثه مشابهي روي نمي‌دهد، از لحاظ رواني هنوز حاضر نشده‌اند به منازل سالم خود برگردند و شب‌ها درخيابان مي‌خوابند، اما آيا تهراني‌ها با توجه به روحيات متفاوت خود حاضر خواهند بود شرايط اسكان اضطراري حتي با امكانات بهتر از آنان را تحمل كنند؟

او تاكيد كرد:‌ وسعت حادثه در تهران به حدي نيست كه بتوان با آمادگي و همكاري سازمان‌هاي ذيربط هم با آن مقابله كرد و اين يك واقعيت است كه بايد آن را بپذيريم، زيرا تاكنون اقدام‌هاي پيشگيرانه و زير ساختي را خوب انجام نداده‌ايم و با اين حجم بافت فرسوده،‌ تاسيسات غير مقاوم و شريان‌هاي حياتي آسيب پذير، آماده بودن در برابر زلزله مفهومي نمي‌تواند داشته باشد.

وقت طلايي امداد

جانشين شهردار تهران در ستاد مديريت بحران به الگويي جهاني براي امداد و نجات مصدومان و زير آوار ماندگان اشاره‌كرد و توضيح داد:‌ در تمامي كشورها كارشناسان بر اين باورند كه 72 ساعت پس از وقوع زلزله، وقت طلايي امداد و نجات است؛ همچنين برآور شده است كه در دو ساعت اوليه پس از وقوع حادثه، 60 درصد زير آوار ماندگان به عللي ازجمله ترس مهلك، خونريزي‌هاي داخلي و خفگي جان خود را از دست مي‌دهند كه در اين زمان با بهترين امكانات و ماهرترين امداد‌گران هم نمي‌توان از اين روند جلوگيري كرد.

او  افزود:‌ پس مي‌ماند 70 ساعت بعدي كه بايد براي نجات 40 درصد ديگر تلاش كرد كه با توجه به گستردگي تهران و شرايط ويژه در هر منطقه و محله، هميشه تاكيد داريم كه بهترين امدادگران بايد خود خانواده‌ها، همسايه‌ها و هم محله‌اي‌ها باشند، زيرا به يقين، معابر ورودي و خروجي تهران مختل مي‌شود و امكان كمك‌رساني از استان‌هاي همجوار بسيار بعيد است.

تثبيت وسايل خانه

رجب زاده با اشاره به ضرورت آمادگي تك‌تك شهروندان و آموزش مناسب آنان براي رويارويي با زلزله احتمالي تاكيد‌كرد: يكي از موارد بسيار ساده براي كاهش خسارات و تلفات، تثبيت وسايل غير سازه‌اي در هر خانه‌اي است؛ وسايلي مانند كتابخانه، كابينت و لوستر كه در همه نقاط دنيا درصد زيادي از تلفات زلزله به علت سقوط اين و سايل حاصل مي‌شود.

او ادامه داد:‌ شايد با نگاهي چند ثانيه‌اي هنگام خواب بتوانيم جاي ايمن‌تر را پيدا كنيم، چون به هرحال مشخص است لوسترها، كتابخانه‌ها يا بوفه‌‌هاي تزئيني كجا قرار دارند و ضرورتي ندارد در مجاورت آنها رختخواب پهن كنيم.

اين موضوع بسيار ساده‌اي است، اما متاسفانه به راحتي از كنار آن مي‌گذريم و اطلاع رساني نشده است كه سقوط اين وسايل در بسياري موارد از فرو ريختن آوار، تلفات بيشتري داشته است.

جعبه اسكان اضطراري

تدارك «جعبه اسكان اضطراري» (shelter box) براي هر خانواده از ديگر محورهاي گفت و گو با رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران بود. او گفت:‌ تمامي خانواده‌ها بايد جعبه‌اي حاوي كمك‌هاي اوليه، اقلام امدادي، چادراسكان، مقداري پول نقد و خوراكي‌هاي فاسد نشدني در جعبه‌اي مناسب براي مواقع اسكان اضطراري خود تدارك ديده و در دسترس داشته باشند تا در اولين و كوتاهترين زمان پس از وقوع پيش‌لرزه‌هايي كه حالت هشدار دارد، آنها را بردارند و در مناطق امن اسكان يابند.

رجب زاده ادامه داد:‌ بدين منظور تاكنون 5000 شلتر باكس از اروپا خريداري كرده‌ايم كه البته به دليل نوسانات ارز برايمان بسيار گران تمام شده و مثلاً‌ هزينه چادر هر جعبه 600 هزار تومان شد كه بر اين اساس به دنبال توليد داخلي اين تجهيزات هستيم، در عين حال كه به دليل بازه زماني طولاني تا اين موفقيت، درصدديم تا پايان سال 10 هزار جعبه مجهز ديگر خريداري كنيم.

او توضيح داد:‌ البته بايد 20 هزار شلتر باكس در پايگاه‌هاي امدادي دپو كنيم، گرچه كارمان با اين تعداد هم راه نمي‌افتد و با فرض آنكه يك ميليون نفر هم در زلزله احتمالي تهران بي‌خانمان شوند، تامين اين اقلام كافي نيست.

به گفته رجب‌زاده شلترباكس‌هاي استاندارد كه سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران به زودي رونمايي مي‌كند، حاوي 25 قلم جنس شامل وسايل بهداشتي،‌ پتو، پانچو، چادر، چراغ‌هاي خوراك پزي و  وسايل مربوط به كودكان است.

 

پايگاه هاي مديريت بحران

 

در ادامه اين گفت و گو رئيس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهرتهران به ساخت 101 پايگاه ويژه مديريت بحران در پايتخت اشاره كرد و توضيح داد:‌ با توزيعي عادلانه و يكسان، اين پايگاه‌‌ها را كه در برابر زلزله هشت ريشتري مقاوم هستند، براي شهروندان تجهيزكرده‌‌ايم.  تمامي اين پايگاه‌ها 1250 متر مساحت دارد و همگي از اقلام امدادي و بهداشتي يكسان برخوردار است.

به گفته او تجهيز پايگاه‌ها به منابع آب ، برق و سوخت اضطراري و تدارك سالن‌هاي مديريت بحران با دوربين‌‌هاي نظارتي بر وضع امدادرساني شهر از جمله فعاليت‌هاي سازمان متبوعش به شمار مي‌رود.

رجب زاده با تاكيد بر اين كه تا پايان امسال 9 پايگاه ديگر هم به بهره برداري مي‌رسد، ادامه داد:‌ در اين ميان چهار پايگاه به ورود تجهيزات و كمك‌هاي استان‌‌هاي معين اختصاص دارد كه در چهار ورودي تهران فعال است، يعني مناطق 13.20.4 و 22.

او همچنين به تدابير براي ساخت 374 كانكس تجهيزات امدادي در 374 محله شهر تهران اشاره كرد و افزود: در تلاشيم كه در هر محله يك گروه امداد با 55 عضو در اين كانكس‌‌ها خدمت رساني كنند، زيرا براساس تحقيقات، بهترين امدادگران از بوميان هر محله خواهند بود.

 

مراكز اسكان اضطراري

 

اين مقام مسئول همچنين اعلام كرد:‌ 10 مركز اسكان اضطراري براي پايتخت در نظرگرفته‌‌ايم كه 9 مركز آن تكميل شده و آخرين مركز هم در حال تكميل است.

به گفته او مركز اسكان پارك چيتگر از جمله آنهاست كه ظرفيت اسكان 50 هزار شهروند را دارد و سكوي استقرار‌چادر، آب و برق اضطراري، نانوايي، سردخانه، انبار تجهيزات و بيمارستان بيست تختخوابي از جمله امكانات آن به شمار مي‌رود.

با وجود اين تدابير، رجب‌زاده تاكيد‌كرد: زلزله احتمالي تهران حادثه‌اي نيست كه دولت به تنهايي بتواند با آن مقابله يا از بروز خسارات آن پيشگيري كند و آگاهي رساني به تك تك شهروندان در اين زمينه از مهم‌ترين اقدام‌هاست كه مردم خودشان مشاركت فعال داشته باشند و بتوانند در مواقع بحران به كمك خانواده‌ها و همشهري‌هايشان بروند.

به گفته او بر اين اساس،‌ 500 گروه داوطلبان واكنش اضطراري محله (دوام)‌ در تهران فعال است و هر سال با برپايي مانور و جشنواره اطلاعات اعضايش به روز رساني مي‌شود؛ اين گروه‌ها آموزش‌هاي وسيع در امداد و نجات، كمك‌‌هاي اوليه، اطفاي حريق و روانشناسي زلزله ديده‌اند و همواره براي آوار برداري و انتقال مصدومان و قربانيان آموزش مي‌بينند.

 

كميته تدفين

 

جانشين شهردار تهران در ستاد مديريت بحران به فعاليت 86 كميته تخصصي در سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران اشاره كرد و توضيح داد: كميته‌ شريان‌هاي حياتي و تدفين از جمله آنها به شمار مي‌روند شايد دور از ذهن به‌نظر برسد، اما صرفا موضوع تدفين اجساد در زلزله احتمالي تهران از مواردي است كه با مشكلات فراوان روبروست، زيرا با توجه به حجم وسيع تلفات، اگر اجساد بموقع و با استاندارد و شرايط مناسب تدفين نشود، آسيب‌هاي بهداشتي وحشتناك براي نجات يافتگان پيش مي‌آيد كه بر وسعت بحران مي‌افزايد.

او ادامه داد:‌ به همين علت دركميته تدفين، در شرايط عادي همواره تدابير لازم براي به خاكسپاري قربانيان زلزله احتمالي درنظر گرفته‌ايم و دست كم 100 هزار قبر به اين منظور در محدوده‌اي اطراف تهران حفر شده است؛ در حالي كه ما در شهرداري تهران مسئوليت اصلي مديريت بحران را دراين سطح ملي به عهده نداريم و وظيفه اصلي امداد و نجات با جمعيت هلال‌احمركشور است.

رجب‌زاده تاكيد‌كرد: در هر شرايطي براساس استانداردهاي جهاني بايد 2 درصد از جمعيت هر شهر براي مقابله با زلزله در آمادگي كامل و براي امداد رساني درهرلحظه آموزش ديده باشند، بنابراين علاوه بر وسعت حادثه احتمالي تهران، در اين زمينه هم توانمندي لازم را نداريم و ضروري است كه مقابله با اين بحران محتمل مسئولان چاره‌انديشي كنند كه اين امر تا هنگامي كه زلزله به دغدغه اصلي آنان تبديل نشود، ناممكن به نظر مي‌رسد.


حق انتشار اطلاعات براى شهردارى تهران محفوظ است 1390 - 1385
^ انتقال به بالا