دوره بازگشت زمین لرزه‌های ۶ گسل تهران/واقع شدن ۱۰ دانشگاه و مسکن مهر پردیس روی گسل-1400/09/09 01:53:00 ب.ظ

1400/09/09 01:53:00 ب.ظ تحلیل و گزارش rating
image

دوره بازگشت زمین لرزه‌های ۶ گسل تهران/واقع شدن ۱۰ دانشگاه و مسکن مهر پردیس روی گسل

مطالعات محققان نشان می‌دهد در بخش‌های مختلف گسل مشا زلزله‌هایی با بزرگای ۵ تا ۷.۵ رخ داده و دوره بازگشت زلزله‌های با بزرگای ۷ بخش شرقی این گسل ۱۶۵ سال عنوان شده و این در حالی است که از دوره بازگشت زلزله‌های ۷ این گسل چند ۱۰ سال گذشته و این مساله صاحبنظران را نگران کرده است، ضمن آنکه این بخش از گسل تقریبا هر ۹۰ سال زلزله‌هایی با بزرگی محدود ۵ دارد که آخرین آنها در ۱۹۳۰ و ۲۰۲۰ میلادی رخ داده است، ضمن آنکه به طور متوسط تهران هر ۲۰۰ سال یک زلزله مخرب دارد.

مطالعات محققان نشان می‌دهد در بخش‌های مختلف گسل مشا زلزله‌هایی با بزرگای ۵ تا ۷.۵ رخ داده و دوره بازگشت زلزله‌های با بزرگای ۷ بخش شرقی این گسل ۱۶۵ سال عنوان شده و این در حالی است که از دوره بازگشت زلزله‌های ۷ این گسل چند ۱۰ سال گذشته و این مساله صاحبنظران را نگران کرده است، ضمن آنکه این بخش از گسل تقریبا هر ۹۰ سال زلزله‌هایی با بزرگی محدود ۵ دارد که آخرین آنها در ۱۹۳۰ و ۲۰۲۰ میلادی رخ داده است، ضمن آنکه به طور متوسط تهران هر ۲۰۰ سال یک زلزله مخرب دارد.

به گزارش ایسنا، اکرم السادات علیجان‌زاده، کارشناس اداره ژئودزی و ژئودینامیک سازمان نقشه‌برداری در نشست وبیناری علمی این سازمان که امروز برگزار شد، از اجرای مطالعاتی با موضوع "تهیه نقشه و آنالیز استرین پوسته با استفاده از مشاهدات ایستگاه‌های دائمی GNSS در فلات ایران" خبر داد و گفت: این مطالعات بر اساس مشاهدات و داده‌های شبکه GPS از کل فلات ایران انجام شده است.

وی ادامه داد: در حال حاضر پلیت عربی از جنوب و پلیت اوراسیا از شمال پوسته ایران را تحت تاثیر قرار داده است. پلیت اوراسیا محل تلاقی البرز و پلیت عربی محل تلاقی فلات مرکزی ایران و رشته کوه‌های زاگرس است و به دلیل فشار این دو پلت شاهد کوهزایی و رخدادهای لرزه‌ای در ایران هستیم.

علیجان‌زاده با تاکید بر اینکه وجود چنین شرایطی موجب شده که ایران جزو ۱۰ کشور اول دنیل از نظر خطر زلزله باشد، خاطر نشان کرد: این امر به گونه‌ای است که در سوابق تاریخی کشور، زلزله‌های مخربی ثبت شده است که از آن جمله می‌توان به زلزله سال ۱۳۴۱ بوئین زهرا با بزرگای ۷.۲ اشاره کرد که طی آن ۱۲ هزار نفر کشته شدند.

این محقق سازمان نقشه‌برداری، زلزله رودبار-منجیل در سال ۶۹ با بزرگای ۷.۴ را از دیگر زلزله‌های مخرب کشور دانست که طی آن ۳۷ هزار نفر کشته شدند و ۲۰۰ هزار خانه ویران شد، یادآور شد: زلزله بم در دی ماه سال ۸۲ با بزرگای ۶.۶ و کشته شدن ۳۲ هزار نفر، زلزله اهر ورزقان در سال ۹۱، زلزله سراوان سال ۹۲ و زلزله سرپل ذهاب در سال ۹۵ از دیگر زمینلرزه‌های مخرب کشور است.

این کارشناس اداره ژئودزی و ژئودینامیک سازمان نقشه‌برداری، اضافه کرد: پس از رخداد زلزله‌های تاریخی کشور اقداماتی چون تشکیل سازمان نظام مهندسی ساختمان و آیین‌نامه ۲۸۰۰ ضوابط ساخت و ساز پس از زمینلرزه رودبار، تشکیل سازمان مدیریت بحران زیر نظر وزارت راه و ترابری آن زمان و گسترش شبکه لرزه‌نگاری کشور با کمک بانک جهانی پس از زلزله رودبار در دستور کار مسؤولان وقت قرار گرفت.

به گفته وی، در گذشته به دلیل عدم پراکندگی ایستگاه‌های لرزه‌نگاری در کشور، امدادرسانی به زلزله‌زدگان با تاخیر صورت می‌گرفت.

علیجان‌زاده تشکیل شبکه دائمی GPS برای تشخیص تغییر شکل پوسته ایران پس از زلزله بم را از دیگر اقدامات کشور بعد از زلزله‌های تاریخی عنوان کرد و یادآور شد: شبکه GPS قادر به پایش تغییر گسل‌ها و پوسته ایران است و این امر بعد از زلزله بم بیشتر احساس شد.

داده‌های به دست آمده از شبکه GPS

وی به بیان برخی از نتایج به دست آمده از داده‌های شبکه GPS پرداخت و یادآور شد: نتایج به دست آمده حاکی از وقوع جا به جایی‌های زمین و زلزله در طول زمان بوده است، ضمن آنکه در داده‌های این ایستگاه‌ها، پدیده فرونشست در ایران آشکارسازی شد.

این محقق سازمان نقشه‌برداری، "بردارهای سرعت" را از دیگر خروجی‌های این ایستگاه‌ها نام برد و ادامه داد: در اثر فشار پلیت عربستان به پلیت ایران، ایستگاه‌های ژئودینامیک ایجاد شده بسته به موقعیتی که دارند، در جهت و اندازه‌های مختلف در حال حرکت هستند که این امر اعوجاج در پوسته ایران را نشان می‌دهد.

وی با تاکید بر اینکه این فشار پلیت عربستان در همه مناطق یکسان نیست، افزود: از این رو ضرورت آشکارسازی این تغییرات و استرین‌ها احساس شد.

این محقق، استرین را اتفاقی دانست که در یک جسم بر اثر وارد شدن نیرو رخ می‌دهد و بر اثر آن جا به جایی به صورت دورانی بدون تغییر شکل حول یک محور ایجاد می‌شود.

علیجان‌زاده با بیان این که آنالیز و تفسیر بردارهای این شبکه پیچیده و کار تخصصی است، اظهار کرد: هدف ما این است ‌که این داده‌ها را برای دستگاه‌ها و عموم مردم کاربردی کنیم که برای این منظور محاسباتی را اجرایی کردیم و در نهایت به ترسیم نقشه استرین پوسته با استفاده از مشاهدات ایستگاه‌های دائمی GNSS در فلات ایران دست یافتیم.

وی با تاکید بر اینکه بر اساس این نقشه، به مناطق با بیشترین و کمترین میزان استرین دست یافتیم، یادآور شد: بر این اساس ۳ منطقه دارای بیشترین نرخ جابه جایی و استرین است که شامل "شمال غرب (تبریز و آذریایجان شرقی و غربی)" در محل تلاقی دو رشته کوه زاگرس و البرز، "کپه داغ محل تلاقی پلیت عربی و اوراسیا" و "فلات مرکزی" می‌شود.